Homo Dei 2/2026

Słowo wstępne
Spis treści

Artykuły i wywiady
Ks. Andrzej Draguła
Ekstaza miłosiernego Samarytanina – suplement
Ostatnio wydana książka ks. Draguły nosi tytuł Ekstaza miłosiernego Samarytanina. Może on budzić pewne zdziwienie, dlatego Autor w niniejszym artykule wyjaśnia go, opierając się na występującym w literaturze ascetycznej rozumieniu terminu „ekstaza”. Rzuca to też „przy okazji” ważne światło na interpretację przypowieści o miłosiernym Samarytaninie.

Robert Więcek SJ
Ubogich zawsze macie u siebie (J 12,8). Refleksja na temat adhortacji Dilexi te
Czy ubodzy mają nam coś do powiedzenia? Tak, i to coś bardzo ważnego; tak bardzo, że ich głos musi być usłyszany i wysłuchany. Taka jest główna chyba myśl adhortacji Dilexi te, omawianej w niniejszym artykule. Papież Leon XIV ukazuje w niej m.in. różnorodność sposobów („wyobraźnię miłosierdzia”), w jakie w różnych epokach dziejów Kościoła przejawiała się jego troska o nich.

Marek Marczewski
Nie chodzi o to, by „przynosić” ubogim Boga, ale by Go spotkać przy nich. Na marginesie adhortacji apostolskiej Ojca świętego Leona XIV
Dilexi te
Miłosierdzie Boże jest ostatnio jednym z najpopularniejszych tematów teologicznych. Ale ten temat domaga się dopowiedzenia, uzupełnienia o miłosierdzie w życiu Kościoła; zwłaszcza o miłosierdzie okazywane ubogim. A stanowiło ono zawsze integralną, nieusuwalną część życia i misji Kościoła, co mistrzowsko ukazał papież Leon XIV w encyklice Dilexi te. Autor artykułu zwraca też w tym kontekście uwagę na rolę diakonów w tej świętej posłudze.

Piotr Potoniec
Otwarcie się ku drugiemu
„Otwartość” to obecnie modne słowo. Ale postawa otwartości to kij o dwóch końcach: źle rozumiana przynosi więcej szkody niż pożytku. Poza tym – rzecz zaskakująca w naszym liberalnym społeczeństwie – okazuje się w praktyce, że otwartość jest dla nas dziś trudna do osiągnięcia. Dlatego artykuł o tej trudnej, ale jednak koniecznej postawie – psychicznej i duchowej – wydaje się jak najbardziej na czasie.

Ks. Krzysztof Góźdź
Wprowadzenie do „Opera Omnia” Josepha Ratzingera 
Chyba nie ulega wątpliwości, że kardynał Ratzinger był najwybitniejszym teologiem katolickim ostatnich dziesięcioleci. Dlatego inicjatywa wydania jego wszystkich pism po polsku, w ramach serii „Opera Omnia”, jest jak najbardziej godna pochwały. Jeden z redaktorów tej edycji, a więc osoba wysoce kompetentna, przedstawia w niniejszym artykule główne wątki myśli Ratzingera w układzie tejże serii, ukazując zarazem spójność logiczną i głębię teologiczną tej myśli.

Marcin Ciszewski
Mysterium lunae. Obraz Kościoła jako argument za pozostaniem w nim  w świetle twórczości Josepha Ratzingera 
To, jak traktujemy Kościół, zależy od tego, jaki mamy jego obraz. Ten w mediach tzw. głównego nurtu jest na ogół bardzo negatywny, ale też bardzo tendencyjny, jednostronny, wypaczony. Nie znaczy to jednak, że bardziej wyważona ocena przyniesie nam idealną wizję Kościoła. Nie – ma on, niestety, wiele słabości, i to nawet poważnych. Chodzi jednak o to, by ta smutna rzeczywistość nie przesłaniała nam jego wymiaru nadprzyrodzonego. W tym celu Joseph Ratzinger stworzył, przedstawiony w niniejszym artykule, obraz Kościoła jako księżyca.

Ks. Grzegorz Strzelczyk
Jak Kościół widzi samego siebie
W mediach tzw. mainstreamu Kościół katolicki jest obecnie (choć pewnie zawsze tak było) obiektem „zmasowanego ostrzału”. Łatwo zauważyć, że widzi się go tam i krytykuje jako wyłącznie ludzką instytucję, czemu zresztą trudno się dziwić. Dla katolika jednak powinno być oczywiste, że taka wizja jest dlań nie do przyjęcia. A w takim razie czym naprawdę jest Kościół? Na to pytanie próbuje odpowiedzieć Autor artykułu.

Ks. Robert Skrzypczak
Duszpasterska dezorientacja 
Chyba dla każdego duszpasterza jest widoczne, że jego praca, nieraz bardzo ciężka, trafia na coraz mniej podatny grunt. „Po ludzku” mówiąc: staje się coraz mniej skuteczna. Jest to oczywiście źródłem dużej frustracji; stąd próby nowych, bardziej skutecznych metod działania. Jednak skuteczność wyrażana liczbami nie może być najwyższym kryterium wartości duszpasterstwa; punkt wyjścia musi być inny. Jaki? Nad tym właśnie zastanawia się Autor artykułu.

VOX EPISCOPORUM
Św. Alfons Liguori
O świętości kapłana

Zagadnienia duszpasterskie
W nurcie nauczania współczesnego Kościoła
Piotr Koźlak CSsR
Krótka prezentacja wybranych dokumentów Magisterium  i wypowiedzi papieża od 1 października do 31 grudnia 2025 roku 109

W szkole spowiedników
Lino Ciccone
Kryteria oceny zdolności wyboru życia w celibacie

W trosce o kapłańską dojrzałość
Stefan Koperek CR
Wielka tajemnica wiary – Eucharystia

Kino z duszą
Marek Kotyński
Niedzielne spotkania przy stole

Oczami świeckich
Wojna światów
Marzena Nykiel
Polska na zakręcie

Stara szkoła
Piotr Legutko
Zmiana preferencji

Areopag
Tomasz Rowiński
Sekularyzacja czy nowa wiosna Kościoła?

Pomoce homiletyczne
Myśli do homilii na niedziele i święta  (lipiec – wrzesień 2026 roku) 153
Ks. Marcin Cholewa, ks. Marek Gilski, Zdzisław J. Kijas OFMConv,  Edmund Kowalski CSsR, ks. Andrzej Zwoliński, Katarzyna Żwirełło

Recenzje i informacje
Gabriel Witaszek CSsR, Kościół prorocki. Nowe spojrzenie na ewangelizację, Wydawnictwo Homo Dei, Kraków 2025, ss. 184 (rec. ks. Cyprian Rogowski)
Gabriel Witaszek CSsR, Od grzechu do nawrócenia. W szkole biblijnych proroków, Wydawnictwo Homo Dei, Kraków 2025, ss. 240 (rec. ks. Cyprian Rogowski)
Marek Czachorowski, Włodzimierz Dłubacz, Słownik etyki klasycznej, Wydawnictwo KUL, Lublin 2024, ss. 380 (rec. Eugeniusz Sakowicz)
Powołanie – posługa – duchowość, red. Waldemar Rozynkowski, seria „Diakonat Stały w Kościele w Polsce” t. 7, Wydawnictwo Bernardinum, Pelplin 2025, ss. 346 (rec. Marek Marczewski)
Marek Marczewski, Diakonat stały w tekstach Soboru Watykańskiego II  (1962–1965) oraz w dokumentach posoborowego nauczania Kościoła  (1967–2009), Fundacja Oświatowa im. prof. Władysława Kobylińskiego, Ostrołęka 2025, ss. 184 (rec. dk. Waldemar Rozynkowski)

Informacja o wybranych publikacjach książkowych
oprac. Janusz Serafin CSsR

Editorial and Table of contents