XVI niedziela zwykła rok A

Mądrze wykorzystać dary życia

XVI Niedziela Zw. A; Mdr 12,13.16-19; Rz 8,26-27; Mt 13,24-43

„Inną przypowieść im przedłożył: «Królestwo niebieskie podobne jest do człowieka, który posiał dobre nasienie na swej roli. Lecz gdy ludzie spali, przyszedł jego nieprzyjaciel, nasiał chwastu między pszenicę i odszedł. A gdy zboże wyrosło i wypuściło kłosy, wtedy pojawił się i chwast. Słudzy gospodarza przyszli i zapytali go: „Panie, czy nie posiałeś dobrego nasienia na swej roli? Skąd więc wziął się na niej chwast?” Odpowiedział im: „Nieprzyjazny człowiek to sprawił”. Rzekli mu słudzy: „Chcesz więc, żebyśmy poszli i zebrali go?” A on im odrzekł: „Nie, byście zbierając chwast nie wyrwali razem z nim i pszenicy. Pozwólcie obojgu róść aż do żniwa; a w czasie żniwa powiem żeńcom: Zbierzcie najpierw chwast i powiążcie go w snopki na spalenie; pszenicę zaś zwieźcie do mego spichlerza”».
Inną przypowieść im przedłożył: «Królestwo niebieskie podobne jest do ziarnka gorczycy, które ktoś wziął i posiał na swej roli.Jest ono najmniejsze ze wszystkich nasion, lecz gdy wyrośnie, jest większe od innych jarzyn i staje się drzewem, tak że ptaki przylatują z powietrza i gnieżdżą się na jego gałęziach».
Powiedział im inną przypowieść: «Królestwo niebieskie podobne jest do zaczynu, który pewna kobieta wzięła i włożyła w trzy miary mąki, aż się wszystko zakwasiło».
To wszystko mówił Jezus tłumom w przypowieściach, a bez przypowieści nic im nie mówił. Tak miało się spełnić słowo Proroka:
Otworzę usta w przypowieściach,
wypowiem rzeczy ukryte od założenia świata.
Wtedy odprawił tłumy i wrócił do domu. Tam przystąpili do Niego uczniowie i prosili Go: «Wyjaśnij nam przypowieść o chwaście!» On odpowiedział: «Tym, który sieje dobre nasienie, jest Syn Człowieczy. Rolą jest świat, dobrym nasieniem są synowie królestwa, chwastem zaś synowie Złego. Nieprzyjacielem, który posiał chwast, jest diabeł; żniwem jest koniec świata, a żeńcami są aniołowie. Jak więc zbiera się chwast i spala ogniem, tak będzie przy końcu świata. Syn Człowieczy pośle aniołów swoich: ci zbiorą z Jego królestwa wszystkie zgorszenia i tych, którzy dopuszczają się nieprawości, i wrzucą ich w piec rozpalony; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów. Wtedy sprawiedliwi jaśnieć będą jak słońce w królestwie Ojca swego. Kto ma uszy, niechaj słucha!” (Mt 13,24-43).

Zdzisław Kijas OFMConv.

            1. To kolejna przypowieść przekazana nam przez św. Mateusza. Jezus mówi w niej o królestwie Bożym, czyli o działaniu Boga w historii. Mówi o tym, w jaki sposób się objawia i rozwija Boże królestwo, jak działa On w świecie i ludziach.

Opowiadając o działaniu Boga w świecie, Jezus mówi pośrednio także, w jaki sposób ma działać w świecie i w Kościele człowiek wierzący, które działanie jest wskazane, a które należy zaniechać, bo nie jest ewangeliczne.

Jezus mówi o działaniu Boga w świecie i ludziach za pomocą obrazów zaczerpniętych ze świata wiejskiego. To bardzo dobrze. Pokazuje przez to, że można w pewnym sensie „zrozumieć” działanie Boga, że nie przełącza ono ludzkiej inteligencji. Potrzeba jednak wnikliwych oczu, rozważnego spojrzenia, skupienia. Jednym słowem trzeba chcieć zrozumieć Boga. Kto bowiem nie chce zrozumieć, temu żaden obraz, żadna przypowieść tego nie wyjaśni, ani też nie przybliży.

W niniejszej przypowieści praca odbywa się w trzech etapach: siewu (w. 24), wzrostu i owocowania (w. 26) oraz żęcia (w. 30). Jest też działanie ukryte. Działanie wroga. Kiedy słudzy śpią, wróg pracuje. Utarło się zatem mówić, że „wróg nie śpi”. Jego działanie jest ukryte, budzące lęk, działanie, które nie dokonuje się przed światłem dnia, bo się go wstydzi. Apostoł Paweł mówi w tym kontekście o „uczynkach ciemności” (Rz 13,12). Jest to działanie podyktowane niegodziwością, złośliwością, chęcią zniszczenia plonu, a tym samym zaszkodzenia „panu domu” (w. 27).

Jest to działanie podyktowane głównie jednak zazdrością!

Zazdrość ma wielką siłę destrukcji, niszczenia, zakwaszania życia. Kto zazdrości nigdy nie powie, że to robi. Swoje uczucie zazdrości tłumaczył będzie konstruktywna krytyką, chęcią poszerzania dyskursu, innym spojrzeniem na sprawę itd. W istocie jednak sieje – w ciemności – chwast. Niszczy entuzjazm drugiej osoby, podcina jej chęci do pracy. Mówi się więc, że w chwilach zazdrości – niewidomy – zaczyna widzieć, niemowa – zaczyna mówić, a głuchy – zaczyna słyszeć.

2. „Panie, czy nie posiałeś dobrego nasienia na swej roli?” – pytają słudzy. Słudzy, którzy widzą kiełkujące chwasty, zrzucają odpowiedzialność na nasiona dostarczone im przez pana!

To właśnie robimy i my: kiedy sprawy nie idą dobrze, kiedy widzimy zło na polu świata, jakże często myślimy: „Ale gdzie jest Bóg, dlaczego On czegoś nie robi?”, praktycznie zrzucając odpowiedzialność za to zło Na Boga. Przypowieść mówi natomiast, że z pewnością w świecie zło jest i rośnie obok dobra. Jednak obowiązkiem każdego z nas jest rozróżniać dobro i je czynić. A także, aby nie zgorszyć się złem, a jednocześnie nie chcieć oddawać się bezużytecznej krucjacie. Pan mówi bowiem: „Pozwólcie obojgu róść aż do żniwa”. Innymi słowy: „Zaufaj Mi!”.

Boża Opatrzność, która zawsze nam towarzyszy, jest z nami ciągle, nie dopuszcza do zła, przed którym nie mamy możliwości się obronić. Tak uczy wiara.

Dwie dalsze przypowieści, następujące po sobie, mówią nawet, że zdarzyć się może, iż nawet wtedy, kiedy dobro zdaje się być niewidoczne, wcale nie oznacza, że go tam nie ma. Jest i rośnie w tajemniczy sposób, wiadomy tylko Bogu. Dobro jest i rośnie, jest ono tak mocne, tak głęboko w historię, że nic i nikt nie jest w stanie go usunąć, zniszczyć. Jest ono odporne na wszelkie przeciwności. Jest to Królestwo Niebieskie.

Nie ma zła tak silnego, by uniemożliwić nam wybór dobra i jego realizację.

3. Jak zatem postąpić? Co radzi Chrystus? Pośrednio apeluje o dwie postawy. Zaprasza nas do bycia cierpliwymi i do bycia łagodnymi. Dlaczego? bo cierpliwość i łagodność są cechami charakterystycznymi działania Boga. Śpiewa psalmista:

„Miłosierny jest Pan i łaskawy,

nieskory do gniewu i bardzo łagodny” (Ps 103[102),8).

Od chwili stworzenia świata Bóg nie likwiduje chaosu i ciemności (Rdz 1,2), ale wprowadza porządek do chaosu i sprawia, że światło świeci w ciemności, wyznacza granice i nadaje formę temu, co bezkształtne. Słowo Boże objawia cierpliwość Boga. Przyjmuje nawet to, co negatywne, aby to przemienić od wewnątrz, wykorzystać do czegoś dobrego lub jeszcze lepszego. Mądrość Boga jest analogiczna do mądrości pana pola z ewangelicznej przypowieści, który nie dopuszcza do wyrywania chwastów ze środka pszenicy, lecz każe czekać do czasu żniw. Wtedy łatwiej można bowiem rozpoznać chwast od zboża.

Cierpliwość Boga jest ważna, aby nikomu nie zaszkodzić przed czasem. Ale człowiek mógł wzrastać, dojrzewać, podejmować odpowiedzialne decyzje. Jednym słowem, aby był wolny, aby na sądzie nie szukał usprawiedliwienia swoich złych zachowań, przymusem z zewnątrz.

Ważny jest również czas. Ewangelia mówi, że mamy wyłącznie jeden czas. Nie można go zatem marnować. Jest to czas, który biegnie w stronę wypełnienia. Nie wraca cyklicznie, ale rozwija się w stronę swojego zwieńczenia w Bogu. Ważne jest zatem, aby wykorzystać go maksymalnie na czynienie dobra.

Panie, naucz mnie dobrze korzystać z czas. Naucz mnie cierpliwości i łagodności w relacji z ludźmi.  

****************************************

ks. Jerzy Swędrowski

Mdr 12, 13.16–19; Rz 8, 26–27; Mt 13, 24–43

Czytanie z Listu Świętego Pawła Apostoła do Rzymian

„Bracia: Duch Święty przychodzi z pomocą naszej słabości. Gdy bowiem nie umiemy się modlić tak, jak trzeba, sam Duch przyczynia się za nami w błaganiach, których nie można wyrazić słowami. Ten zaś, który przenika serca, zna zamiar Ducha, wie, że przyczynia się za świętymi zgodnie z wolą Bożą”.

Potęga łagodności. Mądrość jest jednym ze znaków Bożej miłości. Księgi mądrościowe są w Piśmie Świętym drogą do poznania Boga, drogą do odzyskania wewnętrznej harmonii. To uporządkowanie prowadzi do przyjaźni z sobą samym, z bliźnimi i Bogiem. Bóg ma pieczę nad wszystkim, cały świat jest Jego dziełem. Ta prawda o wszechmocy Boga i o Jego obecności rodzi w sercu prawdziwy pokój. Sprawiedliwość to wierne wypełnianie swoich powinności, oddawanie dobra. Niesprawiedliwość wywołuje poczucie krzywdy i podaje w wątpliwość wszelkie wysiłki. Choć świat pełen jest niesprawiedliwości, wierzący nie może poddać się zwątpieniu, bowiem wszechmoc Boża objawia się w każdym, najmniejszym dobru.

„Wszechwładza Twa sprawia, że wszystko oszczędzasz”, mówi biblijny mędrzec. Trudno nam zrozumieć Boży spokój, bo zwykle chcielibyśmy, aby wyroki sprawiedliwości dokonywały się jak najszybciej. Na drodze rozwoju duchowego mamy poznawać myśli Boże, które są zawsze pełne pokoju i miłości. Odwet i przemoc to oznaki słabości; wszyscy tyrani lękali się ludzi, ukrywając się za aparatem ucisku. Bóg nie chce nikogo zgubić, Jego cierpliwość nie wypływa ze słabości, ale z miłości. Jakże łatwo zapalamy się do dobra i równie szybko tracimy entuzjazm; ile razy naiwnie uwierzyliśmy w deklaracje i obietnice nie do spełnienia? Kiedy uwierzymy w potęgę Boga, będziemy spokojni o wypełnienie się sprawiedliwości.

Usłyszeć Boży głos. Jakże często oczekujemy, że modlitwa będzie dla nas przyjemnością, że zyskamy dzięki niej prawdziwy pokój serca. Na rozmowę z Bogiem zabieramy cały nasz świat, który nas przytłacza i zajmuje naszą uwagę. Zdajemy sobie sprawę, że Bóg wie, czego nam potrzeba, ale wątpimy, czy rzeczywiście usłyszy nasz głos. Jednak w spotkaniu Boga z człowiekiem to Bóg zawsze wychodzi do nas pierwszy, daje natchnienia swego Ducha. Jeżeli zaczniemy modlitwę od dziękczynienia, od uznania Jego miłości, zyskujemy pewność wysłuchania. Nie musimy targować się z Bogiem, nie powinniśmy jak poganie wielomówstwem pokrywać braków wiary. Bóg zna nasze serca i umysły, ale nigdy nie przychodzi jako nieproszony gość, lecz czeka na naszą szczerość i otwartość.

Duch przychodzący z pomocą naszej słabości zawsze się za nami wstawia; św. Paweł mówi, że „przyczynia się za świętymi zgodnie z wolą Bożą”. Owi „święci” to chrześcijanie żyjący w czasach Apostoła, czyli ludzie idący ku świętości. Na tym polega droga życia chrześcijańskiego, aby swoje wysiłki połączyć z Bożą łaską. Nie wystarczy jedynie wysiłek woli: możemy zużyć wszystkie siły i nie usłyszeć głosu Boga. Apostołowie prosili swego Pana, aby nauczył ich się modlić. Modlitwa Pańska jest dla nas najwspanialszym wzorem, bo w niej powierzamy wszystko woli Bożej. Oczywiście to nie zdejmuje z nas odpowiedzialności; mamy być zawsze gotowi na Boże wezwania. Jeżeli będzie w nas głód słowa Bożego, jeżeli pragniemy bliskości Boga, On usłyszy to, czego nie potrafimy wyrazić słowami. Nie trzeba szukać i pragnąć nadzwyczajnych darów, znaki łaski odnajdziemy w najprostszych okolicznościach dnia.

Królestwo Boże wzrasta. Jezus w przypowieściach nawiązuje do codziennego życia, do sytuacji, które są doświadczeniem każdego człowieka. Kryje się za tymi obrazami głęboka prawda, że dążenie do zbawienia nie oznacza duchowego oderwania się od rzeczywistości. Sam Zbawiciel nie przypadkiem realnie chodził po ziemi palestyńskiej i z uwagą patrzył na otaczający Go świat i ludzi. Przypowieść o chwaście jest nam bardzo dobrze znana; praktyka zachwaszczania pola sąsiadowi była traktowana jako szczególnie ciężkie wykroczenie. Przypowieść dzisiejsza poucza nas, że mamy skupić się na ziarnie łaski, które sieje w nas sam Bóg. Kiedy czytamy o nieprzyjacielu, który nasiał chwastu, dowiadujemy się, że on odszedł. Bóg nie odchodzi, patrzy na wzrost ziarna i pozwala mu rosnąć do żniwa. Boża dobroć jest nieskończona, dlatego nie żałujmy nikomu przystępu do jej źródła. Jezus Chrystus ujawnia nam tajemnice ukryte od założenia świata, przynosi objawienie Jego miłosierdzia i sprawiedliwości. Nie powinniśmy zastępować Boga w Jego wyrokach, On wie lepiej, co jest nam konieczne do zbawienia. Słudzy gotowi wyrywać chwast spośród rosnącego zboża usłyszą, że trzeba czekać aż do żniwa, ale dowiedzą się także, skąd wziął się chwast. Nie możemy zamykać oczu na rzeczywistość, nie możemy nie zauważać zła, ale musimy przede wszystkim dostrzegać dobro. Trzeba nam odkrywać moc Boga i zdawać sobie sprawę z niebezpieczeństwa grzechu, aby wzrastać w dobru aż do żniwa.

**************************************

ks. Wojciech Zyzak

Mdr 12, 13.16–19; Rz 8, 26–27; Mt 13, 24–43

„Panie, nie ma oprócz Ciebie boga, co ma pieczę nad wszystkim, abyś miał dowodzić, że nie osądziłeś niesprawiedliwie. Twoja bowiem moc jest podstawą Twej sprawiedliwości, wszechwładza Twa sprawia, że wszystko oszczędzasz. Moc swą przejawiasz wobec tych, co nie wierzą w pełnię Twej potęgi, i karzesz zuchwalstwo tych, co ją znają. Potęgą władasz, a sądzisz łagodnie i rządzisz nami z wielką oględnością, bo do Ciebie należy móc, gdy zechcesz. Nauczyłeś lud swój tym postępowaniem, że sprawiedliwy powinien miłować ludzi. I wlałeś synom swym wielką nadzieję, że po występkach dajesz nawrócenie”. (Mdr 12, 13, 19)

Księga Mądrości ukazuje piękny obraz Boga: „wszechwładza Twa sprawia, że wszystko oszczędzasz”. Autor natchniony przyznaje: „sądzisz łagodnie i rządzisz nami z wielką oględnością”. Wszystko to na długo, zanim Jezus objawił nam, że Bóg jest miłosierną Miłością. Jednym z obrazów ukazujących łaskawą dobroć Boga jest dzisiejsze ewangeliczne opowiadanie o cierpliwym tolerowaniu wzrostu chwastów pośród pszenicy, aż do żniwa.

Doskonałość Boga ma być zawsze wzorem dla człowieka. Księga Mądrości uczy, że „sprawiedliwy powinien miłować ludzi”. Taką sprawiedliwą osobę ukazał Aleksander Sołżenicyn w opowiadaniu Zagroda Matriony. Tytułowa Matriona Wasiljewna to wdowa żyjąca na ruskiej wsi. Przez 60 lat przecierpiała wiele niesprawiedliwości, porzucił ją mąż, zmarło sześcioro dzieci, nie przyznano jej należnej renty, jednak nigdy się nie skarżyła. Nigdy nie miała pochmurnej twarzy. W dobrym nastroju trzymała ją praca i to, że wszystko zaczynała z Bogiem. Wieczorem, zanim się położyła, zastanawiała się nad każdym zadaniem następnego dnia i od rana je realizowała. To dawało jej poczucie porządku. Pomagała sąsiadom bez zapłaty. Jej życie wyrażało to, co czyniła codziennie, zapalając świecę przed świętymi obrazami w izbie: wnosiła odrobinę światła w ponury świat. Przygarniętej córce dała już za życia część chałupy i zginęła, pomagając przenosić rzeczy. Jak pisze Sołżenicyn, wszyscy żyli obok niej i „nie rozumieli, że była ową sprawiedliwą, bez której żadna wieś, żadne miasto, a nawet cały kraj nie może się ostać”. Ostatnie zdanie jest wyraźną aluzją do sceny, w której Abraham wyprasza u Boga miłosierdzie dla Sodomy i Gomory. Mamy tu do czynienia z zadziwiającą licytacją, w czasie której Abraham zaczyna od 50 sprawiedliwych, a kończy na 10, pytając, czy ze względu na nich Bóg oszczędzi miasto przed zniszczeniem (por. Rdz 18, 32).

Jak nas zasmuca perspektywa uczestniczenia w grzechach bliźnich, tak napawa nadzieją świadomość, że możemy mieć udział w ich zasługach. Żniwa w dzisiejszej Ewangelii według św. Mateusza przypominają nam o perspektywie Sądu Ostatecznego, który Ewangelista opisał w rozdziale 25. Piękną literacką parafrazą tej sceny jest fragment Życia Jezusa François Mauriaca: „»Wtedy rzecze Król tym, którzy będą po prawicy Jego: Pójdźcie, błogosławieni Ojca mego, i posiądźcie Królestwo zgotowane wam od założenia świata. Albowiem łaknąłem, a nakarmiliście mię; pragnąłem, a daliście mi pić; gościem byłem, a przyjęliście mnie, nagim, a przyodzialiście mię, chorym, a nawiedziliście mię, więźniem, a przyszliście do mnie. Wtedy sprawiedliwi odpowiedzą Mu, mówiąc: Panie, kiedyśmy Cię widzieli łaknącym, a nakarmiliśmy Cię, pragnącym, a daliśmy Ci pić? Kiedyż to widzieliśmy Cię gościem, a przyjęliśmy Cię, albo nagim i przyodzialiśmy Ciebie? Kiedyśmy Cię widzieli chorym albo więźniem, a nawiedziliśmy Ciebie? A odpowiadając, Król rzecze im: Zaprawdę powiadam wam, coście uczynili jednemu z tych moich braci najmniejszych, mnieście uczynili« (Mt 25, 34–40). Cóż to za krzepiąca nadzieja! Ci więc wszyscy, którzy dopiero wtedy dowiedzą się, że ich bliźnim był Jezus, należą do tych niezmiernie licznych, którzy nie znali Chrystusa albo o Nim zapomnieli. W przeciwnym bowiem razie nie zapytywaliby Go o to. A jednak to właśnie oni są najbardziej umiłowani. Każdy, kto miłuje bliźnich swoich, niezależnie od swojej woli służy Chrystusowi. Chociaż sądził, że Go nienawidzi, poświęcił Mu całe życie swoje, Jezus bowiem utajony jest wśród ludzi, ukryty w ubogich, w kalekach, w więźniach, w cudzoziemcach. Wielu z tych, którzy służą Mu z urzędu swego, nigdy nie wiedziało, kim On jest; wielu innych, nieznających Go nawet z imienia, usłyszy w ostatnim dniu słowo, które im otworzy bramy szczęśliwości: »Ja byłem tymi dziećmi, ja byłem tymi robotnikami, ja płakałem na tym łóżku szpitalnym, ja byłem tym mordercą, którego pocieszałeś w celi więziennej«”.

Św. Paweł w Liście do Rzymian daje nam pocieszające słowa, że Duch w nas się modli: „przyczynia się za świętymi zgodnie z wolą Bożą”. Ten sam Paweł o woli Bożej pisze, że Bóg „pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy” (1 Tm 2, 4). Idea solidarności, a nawet zastępstwa sprawia, że mogę modlić się, czynić dobro i cierpieć w intencji bliźnich, z nadzieją, że jeśli nie ze względu na „dziesięciu sprawiedliwych”, na pewno ze względu na Jedynego Sprawiedliwego – Zbawiciela, Bóg oszczędzi tych, których kochamy.