Kwartalnik Homo Dei nr 4/2026 (361)

Spis treści 

Słowo wstępne
Spis treści

Artykuły i wywiady
Ryszard Wróbel OFMConv
Pójście za Jezusem – łaska czy zadanie?
Opis relacji Jezusa i Jego uczniów stanowi niemałą i ważną część Ewangelii. A nie jest to tylko zagadnienie czysto historyczne, gdyż rzuca ono światło na relację Jezusa i wierzącego w Niego „tu i teraz”. Wgłębiając się w Ewangelię, dowiemy się, kiedy ta relacja może być właściwa i twórcza.

Franciszek Mickiewicz SAC
Gotowość na wyrzeczenie i cierpienie jako cecha ucznia Jezusa 
Wyrzeczenia i cierpienia nikt nie lubi, i jest to naturalne. Ale Jezus jako Bóg przekroczył granice natury, dlatego miał prawo żądać od swoich uczniów tego, czego nikt inny nie miałby prawa żądać od swoich. I Jego uczeń powinien co jakiś czas, wciąż na nowo, uświadamiać sobie wagę i powagę tych Jego żądań.

Ryszard Hajduk CSsR
Powołani do świadectwa. O ewangelizującej obecności uczniów-misjonarzy w dzisiejszym świecie 
Ewangelia rozszerza się po świecie dzięki tym, którzy już ją przyjęli i świadczą o niej słowem i czynem. Autor artykułu analizuje to podwójne świadectwo, kładąc nacisk na świadczenie czynem jako ważniejsze.

Konrad Małys OSB
ABC szkoły św. Benedykta 
Ton artykułu jest jak na dzisiejsze czasy dość zaskakujący, ponieważ Autor przedstawia surowe wymagania św. Benedykta wobec kandydatów do jego zakonu. Owszem, jest to zaskakujące z punktu widzenia ducha naszych czasów, ale nie z punktu widzenia krzyża, który stoi w centrum naszej wiary. Co jakiś czas warto o nim przypomnieć…

Sławomir Zatwardnicki
Ratzinger jako mediator między egzegezą patrystyczną a współczesną 
Czy potrzeba dziś refleksji nad egzegezą patrystyczną? Owszem, tak jak w ogóle potrzeba refleksji nad historią – ale nie jako zbiorem minionych bezpowrotnie faktów, lecz jako żywym, aktualnym źródłem inspiracji. Egzegeza współczesna, o charakterze wybitnie naukowym, także potrzebuje refleksji nad egzegezą patrystyczną, nienaukową; ona bowiem może ją wyzwolić z jej fatalnych jednostronności. Dlatego właśnie kard. Ratzinger, później także jako papież, wielokrotnie i wytrwale zachęcał współczesnych biblistów do żywego, twórczego kontaktu z myślą patrystyczną. Autor artykułu przedstawia te wysiłki wraz z argumentacją Ratzingera.

Ks. Krzysztof Góźdź
Chrystologia nicejska „homoousion to Patri”
Historia magistra vitae – to starożytne powiedzenie często już nieznane, a chyba jeszcze częściej wprost odrzucane. A jednak pozostaje wciąż prawdziwe. Chyba z takiego właśnie założenia wyszedł Autor artykułu, analizując chrystologię Soboru Nicejskiego. Poruszenie tego tematu wydaje się potrzebne m.in. z powodu ukrytego, ale wciąż rosnącego w siłę „nurtu gnostyckiego”, który próbuje na nowo przedostać się do chrześcijaństwa.

Paweł Milcarek
Po co księdzu poeci. Brewiarz lektur i trzy biblioteki Europy
Brak pytajnika oznacza, że Autor nie tylko zadaje pytanie, ale i na nie odpowiada. A jest to odpowiedź tym bardziej potrzebna, im dalej nasza kultura odchodzi od swego klasycznego fundamentu – niestety, czyniąc to na swoją zgubę.

Sabatino Majorano CSsR
Św. Alfonsa Liguoriego wizja moralności chrześcijańskiej
Św. Alfons Liguori został ogłoszony patronem moralistów – nie bez powodu. Stworzył on bowiem precyzyjną, spójną, wyważoną, harmonijną syntezę moralności chrześcijańskiej, którą to syntezę można uznać za aktualną także dziś. W niniejszym artykule wybitny znawca tematu przedstawia kilka spośród głównych punktów tej syntezy.

Bez Chrystusa nie ma zbawienia 
Rozmowa z ks. prof. Ryszardem Rakocym CM
List episkopatu Polski z 12 marca br. wzbudził wiele kontrowersji. Ale to dobrze, bo dzięki temu można było zadać wiele pytań teologicznych podstawowej wagi dotyczących Izraela i Kościoła w Bożym porządku zbawczym. W prezentowanym wywiadzie ks. prof. Rakocy prostuje wiele istniejących błędów teologicznych rozpowszechnionych w tej kwestii.

Co zakonnicy mają do zaproponowania dzisiejszemu światu?
Rozmowa z Rogerio Gomesem CSsR, przełożonym generalnym Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela
Wprawdzie za ogólny temat prezentowanego wywiadu można uznać redemptorystów we współczesnym świecie, ale znaczną część refleksji o. Gomesa można odnieść także ogólnie do kapłanów jako misjonarzy – ponieważ coraz bardziej upowszechnia się świadomość, że dzisiejsza ewangelizacja, o ile ma być skuteczna, musi mieć wyraźny rys misyjny.

Zagadnienia duszpasterskie
W nurcie nauczania współczesnego Kościoła
Piotr Koźlak CSsR (wybór)
Krótka prezentacja wybranych dokumentów Magisterium i wypowiedzi papieża od 1 czerwca do 26 sierpnia 2026 roku 

W trosce o kapłańską dojrzałość
Edoardo Scognamiglio OFMConv
Krzyk Bartymeusza 

W szkole spowiedników
Lino Ciccone
Czy można udzielić rozgrzeszenia sakramentalnego osobie, która nie rezygnuje ze stosowania środków antykoncepcyjnych? 

Kino z duszą
Marek Kotyński
Byłem przybyszem… 

Oczami świeckich
Wojna światów
Marzena Nykiel
Współczesne oblicze kolonizacji 

Areopag
Tomasz Rowiński
Dyskusja o sensie synodalności wcale się nie kończy

Pomoce homiletyczne
Myśli do homilii na niedziele i święta (styczeń – marzec 2027 roku)
Ks. Krzysztof Burdak, ks. Marcin Cholewa, ks. Sławomir Filipek, ks. Marek Gilski, Zdzisław Kijas OFMConv, Robert Krawiec OFMCap, ks. Andrzej Zwoliński

Recenzje i informacje
• Janusz Mariański, Socjologia i godność. Szkice z socjologii godności ludzkiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2026, ss. 442 (rec. Marek Marczewski)
• Śmierć kliniczna i inne studia, red. Eugeniusz Sakowicz, Wydawnictwo «scriptum» i Wydawnictwo Homo Dei, Kraków 2026, ss. 562 (rec. Marek Marczewski)
• Ewa Czaczkowska, Odkryć Gietrzwałd na nowo. Jedyne uznane objawienia maryjne w Polsce, Wydawnictwo Biblos, Tarnów 2026, ss. 352 (rec. Tomasz Sekunda)
• Ks. Wojsław Czupryński, Małżeństwo i rodzina w świadomości policjantów na przykładzie studentów Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie. Studium teologiczno-pastoralne, Wydawnictwo UWM, Olsztyn 2021, ss. 350 (rec. Marek Marczewski)

Informacja o wybranych publikacjach książkowych
oprac. Janusz Serafi n CSsR

Spis treści rocznika 2026

Editorial and Table of contents