Kwartalnik Homo Dei nr 4/2025 (357)

Spis treści

Słowo wstępne
Spis treści

Artykuły i wywiady
Grzegorz Górny
Duchowa historia Polski
To, że na dzieje jednostki ludzkiej można patrzeć z naturalnego i duchowego punktu widzenia, jest oczywiste. Czy jednak można mówić o duchowych dziejach narodu? Na pewno tak w odniesieniu do narodu wybranego, o czym świadczy cały Stary Testament. A skoro tak, to może istnieje też historia duchowa innego narodu, np. polskiego? Z założenia, że tak, wyszedł Grzegorz Górny, pisząc książkę Duchowa historia Polski. W niniejszym artykule przedstawia główne tezy tej pracy.

Barbara Kupiec
Wybrane aspekty pojęcia nadziei w myśli Karola Wojtyły / Jana Pawła II
Nadzieja to motyw przewodni Roku Jubileuszowego, który obecnie obchodzimy, więc naturalna jest próba ukazania, jak widzieli ją wielcy pasterze Kościoła; tu Autorka analizuje myśl Jana Pawła II, a miał on na ten temat wiele ważnego do powiedzenia.

Martyna Kozakiewicz
Benedykt XVI – głosiciel nadziei
O nadziei mówił także wiele papież Benedykt XVI, ukazując jej istotę i źródła – a niektóre z nich mogą być dla szczerze nawet wierzącego chrześcijanina bardzo zaskakujące. Ale odkrywanie nowych horyzontów było specjalnością tego bez wątpienia wybitnego teologa…

Zdzisław J. Kijas OFMConv
Żyć wiarą w czasie burzy
Życie ludzkie nie jest spokojnym rejsem po wygładzonej tafli morza, lecz płynięciem w czasie burzy, gdy statek jest stale zagrożony zatonięciem. Czy w takiej niespokojnej, niebezpiecznej podróży wiara może człowiekowi pomóc? Autor artykułu odpowiada twierdząco – więcej, tylko ona może realnie, skutecznie pomóc.

Piotr Potoniec
Dostrzec wzruszenie
To, że w życiu prywatnym jesteśmy istotami emocjonalnymi, dobrze wiemy. Czy jednak wolno, więcej: czy należy przyznać emocjom miejsce także w życiu publicznym, tu w pracy kapłańskiej? W kaznodziejstwie, w odprawianiu liturgii, w katechezie? Autor artykułu, wbrew utartym poglądom niegdyś nie podlegającym w ogóle dyskusji, a i dziś chyba przeważającym, twierdzi, że tak, i uzasadnia ten pogląd z różnych punktów widzenia.

Sylwester Pactwa CSsR
Papież jako pasterz i widzialna głowa Kościoła: misja umacniania wspólnoty w „czasach przejściowych”
Możemy spotkać się z nazywaniem naszej epoki „czasem przejściowym”. Taki czas charakteryzuje się zwłaszcza chwiejnością, niestabilnością, niepewnością. Czy jeśli Kościół żyje w takim okresie, może mieć dlań jakieś pozytywne znaczenie urząd papieski? Autor artykułu twierdzi, że tak, i ukazuje wyzwania, jakie w takim czasie stoją przed papieżem.

Gabriel Witaszek CSsR
Potrzeba nowej ewangelizacji w duchu proroków
Proroctwo jest ważnym wymiarem Biblii – zarówno Starego, jak i Nowego Testamentu. Jest też ono ważnym elementem życia Kościoła, w którym występowało „od zawsze”. Wydaje się jednak, że w naszych czasach go brakuje – a powinno zajmować ważne miejsce w tym, co nazywamy „nową ewangelizacją”. Wprawdzie to Pan Bóg powołuje proroków, ale każdy chrześcijanin powinien być wrażliwy na głos proroka i gotowy go wysłuchać. Na to właśnie próbuje zwrócić uwagę niniejszy artykuł.

Dynamika zmian w Kościele
Rozmowa z ks. drem Wojciechem Sadłoniem SAC
Wszystko wokół nas się zmienia (i to w zawrotnym tempie), więc nic dziwnego, że i Kościół się zmienia. Media „mainstreamowe” na ogół koncentrują się (z lubością…) na negatywnych aspektach tych zmian, kreśląc na ich podstawie czarny obraz przyszłości Kościoła. W opozycji do tego nasz rozmówca ks. Sadłoń zwraca uwagę przede wszystkim na pozytywne aspekty tych zmian, dające nadzieję na przyszłość – nawet gdyby miała to być „trudna nadzieja”.

VOX EPISCOPORUM
Czy kapłanom potrzebna jest literatura i poezja?
Rozmowa z ks. bpem Michałem Janochą, biskupem pomocniczym archidiecezji warszawskiej
Jako jeden z ostatnich swoich tekstów papież Franciszek pozostawił nam list o roli literatury w życiu kapłańskim. Ten temat wydaje się całkowicie marginalny, ale jednak papież musiał go uznać za ważny, skoro ten dokument napisał. W przytoczonej rozmowie ks. bp Janocha broni tej intuicji, ukazując, jak bardzo pozytywną rolę może odegrać literatura w duchowości i pracy kapłana.

Zagadnienia duszpasterskie
W nurcie nauczania współczesnego Kościoła
Piotr Koźlak CSsR
Krótka prezentacja wybranych dokumentów Magisterium i wypowiedzi papieża od 8 maja do 24 czerwca 2025 roku

W trosce o kapłańską dojrzałość
Amedeo Cencini
Duchowość jako doświadczenie Boga i jako doświadczenie człowieka przez Boga

W szkole spowiedników
Lino Ciccone
Sprzedaż własnej nerki

Kino z duszą
Marek Kotyński CSsR
Objawienia na tle brutalnej polityki

Sprawozdania
Halina Irena Szumił
Jubileusz stulecia święceń kapłańskich sługi Bożego ks. prof. Wincentego Granata

Oczami świeckich
Stara szkoła
Piotr Legutko
„Cóż to jest prawda?”…

Areopag
Tomasz Rowiński
Jaki ustrój polityczny jest Polsce potrzebny?

Pomoce homiletyczne
Myśli do homilii na niedziele i święta (styczeń – marzec 2026 roku) 157
Ks. Marcin Cholewa, ks. Marek Gilski, Stanisław Glista OFMConv, Mateusz Kolbus EC, Edmund Kowalski CSsR, ks. Jerzy Swędrowski

Recenzje i informacje
Janusz Mariański, Doświadczenie religijne w narracji socjologicznej. Studium teoretyczno-empiryczne, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2025, ss. 266
(rec. Marek Marczewski)
Janusz Mariański, Moi przyjaciele, koledzy i uczniowie – socjologowie religii. Wizerunki naukowo-biograficzne, Akademia Nauk Społecznych i Medycznych w Lublinie, Lublin 2025 ss. 756. (rec. Marek Marczewski)
Halina Irena Szumił, W duchu prawdy i miłości. Uroczystości poświęcone słudze Bożemu ks. Wincentemu Granatowi w latach 1980–2025, Wydawnictwo
Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, Sandomierz 2025, ss. 316  (rec. Marek Marczewski)
„Diakon” – rocznik teologiczny (rec. Marek Marczewski)

Informacja o wybranych publikacjach książkowych
oprac. Janusz Serafin CSsR

Spis treści rocznika 2025

Editorial and Table of contents